ບາງບັນຫາກ່ຽວກັບການກັກຂັງ ແລະ ການປ່ອຍຕົວພາງ

    ຢາກ​ໃຫ້​ທ່ານ​ຜູ້​ອ່ານ​ເຂົ້າ­ໃຈ​ຕື່ມ ໃນ​ກໍ­ລະ­ນີ​ການ​ກັກ​ຂັງ ແລະ ການ​ປ່ອຍ​ຕົວ​ພາງ ໃນ​ຂະ​ບວນ​ການ​ຂອງ​ການ​ດຳ​ເນີ​ນີ​ຄະ­ດີ​ອາ­ຍາ ຄວາມ​ຈິງ​ມັນ​ກໍ​ມີ​ຫຼາຍ​ຂັ້ນ ຫຼາຍ​ຕອນ, ມີ​ຫຼາຍ​ອົງ­ການ​ທີ່​ມີ​ສ່ວນ​ກ່ຽວ­ຂ້ອງ​ຕາມ​ພາ­ລະ​ບົດ­ບາດ, ສິດ ແລະ ໜ້າ­ທີ່​ຂອງ​ຕົນ ນັບ​ແຕ່​ເວ­ລາ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ລາຍ​ງານ​ເຫດ­ການ ຫຼື ນັບ​ແຕ່​ເວ­ລາ​ໄດ້​ມີ​ການ​ຮ້ອງ​ຟ້ອງ ຂອງ​ຜູ້​ຖືກ­ເສຍ​ຫາຍ ຫຼື ການ­ຈັດ­ຕັ້ງ​ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ກະ­ທຳ​ຜິດ, ມີ​ການ​ເຂົ້າ​ມອບ​ຕົວ​ຂອງ​ຜູ້​ກະ­ທຳ​ຜິດ, ພົບ​ເຫັນ​ຮ່ອງ­ຮອຍ​ຂອງ​ການ​ກະ­ທຳ​ຜິດ ໂດຍ​ອົງ­ການ​ສຶບ​ສວນ-ສອບ​ສວນ ຫຼື ອົງ­ການ​ໄອ​ຍະ​ການ​ເປັນ­ຕົ້ນ​ມາ. ສະ­ນັ້ນ, ພາຍ­ຫລັງ​ທີ່​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ລາຍ​ງານ ຫຼື ການ​ແຈ້ງ​ຄວາມ​ກ່ຽວ​ກັບ​ເຫດ­ການ​ກະ­ທຳ​ຜິດ ເຈົ້າ​ໜ້າ­ທີ່​ສຶບ​ສວນ-ສອບ​ສວນ​ອາດ​ຈະ​ນຳ​ໃຊ້​ມາດ​ຕະ­ການ​ຕ່າງໆ​ເຊັ່ນ ການ​ກັກ​ຕົວ, ການ​ຈັບ​ຕົວ, ການ​ກັກ​ຂັງ​ພາງ, ການ​ປ່ອຍ​ຕົວ​ພາງ ແລະ ມາດ​ຕະ­ການ​ອື່ນໆ​ທີ່​ຈຳ­ເປັນ​ຈຳ­ນວນ​ໜຶ່ງ.

    ສຳ­ລັບ​ການ​ກັກ​ຂັງ​ພາງ ແມ່ນ​ການ​ກັກ​ຂັງ​ຊົ່ວ­ຄາວ ກ່ອນ​ຄຳ​ຕັດ​ສີນ​ຂອງ​ສານ​ທີ່​ໃຊ້​ໄດ້​ຢ່າງ​ເດັດ­ຂາດ.ການ​ກັກ​ຂັງ​ພາງ ຕ້ອງ​ມີ​ຄຳ​ສັ່ງ​ເປັນ​ລາຍ​ລັກ​ອັກ­ສອນ ຂອງ​ອົງ­ການ​ໄອ​ຍະ​ການ ຫຼື ສານ ແລະ ຕ້ອງ​ອີງ­ໃສ່​ເງື່ອນ­ໄຂ​ຕາມ​ທີ່​ໄດ້​ກຳ­ນົດ​ໄວ້​ຢູ່​ໃນ​ມາດ­ຕາ 139 ຂອງ​ກົດ­ໝາຍ​ວ່າ​ດ້ວຍ ການ​ດຳ­ເນີນ​ຄະ­ດີ​ອາ­ຍາ. ຜູ້​ຖືກ​ກັກ​ຂັງ​ພາງ ຕ້ອງ​ນຳ­ໄປ​ກັກ​ຂັງ ໂດຍ​ແຍກ​ຕ່າງ­ຫາກ ຈາກ​ນັກ­ໂທດ ແລະ ຕ້ອງ​ຢູ່​ໃນ​ເງື່ອນ­ໄຂ​ທີ່​ເໝາະ​ສົມ ເພາະ​ຍັງ​ຖື​ວ່າ ຜູ້­ກ່ຽວ​ເປັນ​ຜູ້​ບໍ­ລິ­ສຸດ​ຢູ່​ເນື່ອງ​ຈາ​ກວ່າ ສານ​ຍັງ​ບໍ່​ທັນ​ໄດ້​ຕັດ​ສີນ. ກຳ­ນົດ​ເວ­ລາ​ການ​ກັກ​ຂັງ​ພາງ ໃຫ້​ປະ­ຕິ­ບັດ​ຕາມ​ມາດ­ຕາ 111 ຂອງ​ກົດ­ໝາຍ​ວ່າ​ດ້ວຍ ການ​ດຳ­ເນີນ​ຄະ­ດີ​ອາ­ຍາ ແລະ ໃຫ້​ນັບ​ເຂົ້າ​ໃນ​ເວ­ລາ​ການ​ປະ­ຕິ­ບັດ​ໂທດ. ສ່ວນ​ການ​ປ່ອຍ​ຕົວ​ພາງ ແມ່ນ​ການ​ປ່ອຍ​ຜູ້​ຖືກ​ຫາ​ຊົ່ວ­ຄາວ ກ່ອນ​ການ​ຕັດ​ສີນ​ຂອງ​ສານ. ການ​ປ່ອຍ​ຕົວ​ພາງ​ຕ້ອງ​ມີ​ຄຳ​ສັ່ງ​ເປັນ​ລາຍ​ລັກ​ອັກ­ສອນ ຂອງ​ຫົວ­ໜ້າ​ອົງ­ການ​ໄອ​ຍະ​ການ ຫຼື ສານ.

    ໃນ​ເວ­ລາ​ດຳ­ເນີນ​ຄະ­ດີ ຫົວ­ໜ້າ​ອົງ­ການ​ໄອ​ຍະ​ການ ຫຼື ສານ ອາດ​ຕົກ­ລົງ​ປ່ອຍ​ຕົວ​ພາງ​ໂດຍ​ໜ້າ­ທີ່ ຫຼື ປ່ອຍ​ຕາມ​ຄໍ່​ຮ້ອງ​ຂໍ​ຂອງ​ຜູ້​ຖືກ​ຫາ, ອົງ​ການ­ຈັດ­ຕັ້ງ​ທີ່​ຜູ້­ກ່ຽວ​ສັງ­ກັດ​ຢູ່, ຜູ້­ຕາງ­ໜ້າ, ຜົວ ຫຼື ເມຍ, ຜູ້​ປົກ­ຄອງ, ພໍ່, ແມ່ ຫຼື ຍາດ​ພີ່­ນ້ອງ​ໃກ້­ຊິດ ຂອງ​ຜູ້​ຖືກ​ຫາ​ກໍ​ໄດ້.

    ແຕ່​ເຖິງ​ຢ່າງ­ໃດ​ກໍ​ຕາມ ເພື່ອ​ເຮັດ​ໃຫ້­ການ​ປ່ອຍ​ຕົວ​ພາງ​ດຳ­ເນີນ​ໄປ​ຢ່າງ​ຖືກ­ຕ້ອງ​ນັ້ນ ກົດ­ໝາຍ ວ່າ​ດ້ວຍ ການ​ດຳ­ເນີນ​ຄະ­ດີ​ອາ­ຍາ​ກໍ​ໄດ້​ກຳ­ນົດ​ເງື່ອນ­ໄຂ​ໄວ້​ຢ່າງ​ຈະ­ແຈ້ງ​ເພື່ອ​ໃຫ້​ຜູ້​ມີ​ຈຸດ­ປະ­ສົງ​ໄດ້​ປະ­ຕິ­ບັດ​ດັ່ງ­ນີ້:

  1. ເປັນ​ການ​ກະ­ທຳ​ຜິດ​ໃນ​ສະ­ຖານ​ໂທ­ສາ­ນຸ­ໂທດ ທີ່​ກົດ­ໝາຍ​ກຳ­ນົດ​ໂທດ​ຕັດ​ອິດ​ສະ­ລະ​ພາບ​ແຕ່ ສາມ​ປີ​ລົງ​ມາ ຍົກ­ເວັ້ນ​ການ​ກະ­ທຳ​ຜິດ​ທີ່​ບໍ່​ເຂັດ​ຫຼາບ ຫຼື ເປັນ​ອາ­ຈີນ;
  2. ມີ​ຂໍ້​ມູນ ຫຼື ພື້ນ​ທີ່​ທີ່​ພາ­ໃຫ້​ເຊື່ອ​ໝັ້ນ​ວ່າ ຜູ້​ຖືກ​ຫາ ຫຼື ຈຳ­ເລີຍ ຈະ​ບໍ່​ເອົາ​ຕົວ​ຫຼົບ­ໜີ, ຈະ​ບໍ່​ໄປ​ທຳ­ລາຍ​ຫຼັກ​ຖານ, ຈະ​ບໍ່​ໄປ​ກະ­ທຳ​ຜິດ​ໃໝ່​ອີກ, ຈະ​ບໍ່​ໄປ​ທຳ­ຮ້າຍ​ຜູ້​ຖືກ­ເສຍ​ຫາຍ, ພະ­ຍານ ຫຼື ຜູ້​ຖືກ​ຫາ​ຈະ​ບໍ່​ຖືກ​ທຳ­ຮ້າຍ​ຈາກ​ຜູ້​ອື່ນ. ໃນ​ການ​ປ່ອຍ​ຕົວ​ພາງ ຕາມ​ຄຳ​ຮ້ອງ​ຂໍ ຂອງ​ຜູ້​ຖືກ​ຫາ, ອົງ​ການ­ຈັດ­ຕັ້ງ​ທີ່​ຜູ້­ກ່ຽວ​ສັງ­ກັດ​ຢູ່, ຜູ້­ຕາງ­ໜ້າ, ຜົວ ຫຼື ເມຍ, ຜູ້​ປົກ­ຄອງ, ພໍ່ ຫຼື ແມ່ ຫຼື ຍາດ​ພີ່­ນ້ອງ​ໃກ້­ຊິດ ຂອງ​ຜູ້​ຖືກ​ຫາ​ນັ້ນ ໃຫ້​ວາງ­ເງິນ​ຄ້ຳ­ປະ­ກັນ​ຕາມ​ແຕ່​ລະ​ກໍ­ລະ­ນີ.

    ໃນ​ກໍ­ລະ­ນີ​ທີ່ ຜູ້​ຖືກ​ປ່ອຍ​ຕົວ​ພາງ ຫາກ​ເອົາ​ຕົວ​ຫຼົບ­ໜີ​ຈາກ​ການ​ດຳ­ເນີນ​ຄະ­ດີ ເງິນ​ທີ່​ເອົາ​ມາ​ຄ້ຳ­ປະ­ກັນ​ນັ້ນ ກໍ​ຈະ​ນຳ​ມາ​ໃຊ້​ແທນ​ຄ່າ​ເສຍ​ຫາຍ​ກ່ອນ ຖ້າ​ຍັງ​ເຫຼືອ​ຈາກ​ການ​ໃຊ້​ແທນ ໃຫ້​ຮີບ​ເປັນ​ຂອງ​ລັດ ຕາມ​ຄຳ​ຕັດ​ສີນ​ຂອງ​ສານ. ຖ້າ​ຜູ້­ກ່ຽວ​ຫາກ​ປະ­ຕິ­ບັດ​ພັນ­ທະ​ຢ່າງ​ຖືກ­ຕ້ອງ ແລະ ຄົບ​ຖ້ວນ​ຕາມ​ເງື່ອນ­ໄຂ​ການ​ປ່ອຍ​ຕົວ​ພາງ​ແລ້ວ ເງິນ​ທີ່​ເອົາ​ມາ​ຄ້ຳ­ປະ­ກັນ​ນັ້ນ ກໍ​ຈະ​ຖື​ສົ່ງ​ຄືນ​ໃຫ້​ຜູ້​ທີ່​ນຳ​ມາ​ຄ້ຳ­ປະ­ກັນ. ດັ່ງ­ນັ້ນ, ຫາກ​ບຸກ­ຄົນ ຫຼື ການ­ຈັດ­ຕັ້ງ​ໃດ​ຈະ​ຂໍ​ປ່ອຍ​ຕົວ​ຜູ້ ຖືກ​ຫາ ຫຼື ຈຳ­ເລີຍ​ຊຶ່ງ​ເປັນ​ລູກ, ເປັນ​ຫຼານ, ເປັນ​ຜົວ ,ເປັນ​ເມຍ, ເປັນ​ຜູ້​ທີ່­ຢູ່​ໃຕ້​ການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ຂອງ​ຕົນ ແມ່ນ​ໃຫ້​ປະ­ຕິ­ບັດ​ຕາມ​ທີ່​ກົດ­ໝາຍ​ໄດ້​ກຳ­ນົດ​ໄວ້​ນີ້​ດ້ວຍ. ໃນ​ກໍ­ລະ­ນີ​ຫາກ​ຄຳ​ຮ້ອງ​ຂໍ​ປ່ອຍ​ຕົວ​ບໍ່​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ແກ້​ໄຂ ຕ້ອງ​ເຂົ້າ­ໃຈ​ວ່າ ການ​ກະ­ທຳ​ຜິດ​ຂອງ​ຜູ້​ທີ່​ຈະ​ຂໍ​ປ່ອຍ​ຕົວ​ນັ້ນ ບໍ່​ແມ່ນ​ການ​ກະ­ທຳ​ຜິດ ສະ­ຖານ​ໂທ­ສາ­ນຸ­ໂທດ (ໂທດ​ສາມ​ປີ​ລົງ​ມາ) ຫຼື ເປັນ​ການ​ກະ­ທຳ​ຜິດ​ສະ­ຖານ​ໂທ​ນຸ​ໂທດ​ກໍ​ຕາມ ຖ້າ​ຫາກ​ຜູ້​ຂໍ​ປ່ອຍ​ຕົວ​ພາງ ນັ້ນ​ຫາກ​ເປັນ​ກະ­ທຳ​ທີ່​ບໍ່​ເຂັດ​ຫຼາບ(ໝາຍ​ຄວາ​ມວ່​ຜູ້­ກ່ຽວ​ເຄີຍ​ກະ­ທຳ​ຜິດ​ມາ​ແລ້ວ ແລະ ສານ​ໄດ້​ຕັດ​ສີນ​ລົງ­ໂທດ​ຕັດ​ອິດ​ສະ­ລະ​ພາບ​ອີກ ຍ້ອນ​ລາວ​ມີ​ເຈດ​ຕະ​ນາ​ໄປ​ກະ­ທຳ​ຜິດ​ອີກ​ໃນ​ສະ­ຖານ​ດຽວ​ກັນ ຫຼື ຄ້າຍ­ຄື​ກັນ​ໃນ​ກຳ­ນົດ​ເວ­ລາ 5 ປີ ສຳ­ລັບ​ໂທດ​ຖານ​ໂທ­ສາ­ນຸ­ໂທດ) ອົງ­ການ​ທີ່​ກ່ຽວ­ຂ້ອງ​ກໍ​ຈະ​ບໍ່​ອະ­ນຸ­ຍາດ​ໃຫ້​ມີ​ການ​ປ່ອຍ​ຕົວ​ພາງ​ໄດ້.

ໂດຍ: ​ໄມ້​ງັດ

ຕິດຕໍ່ພວກເຮົາ